1. Ποιος εκδίδει τα πιστοποιητικά χειριστών drones και πόσο ισχύουν;

Η ΥΠΑ είναι υπεύθυνη για την έκδοση των εν λόγω πιστοποιητικών. Όλα τα πιστοποιητικά των εξ αποστάσεως χειριστών έχουν ισχύ πέντε (5) έτη. Εάν η επανέκδοση πραγματοποιηθεί πριν από τη λήξη του πιστοποιητικού, ο εξ αποστάσεως χειριστής μπορεί να παρακολουθήσει ένα επαναληπτικό σεμινάριο ή και να δώσει μια εξέταση θεωρητικών γνώσεων σύμφωνα με τα παραπάνω. Εάν η επανέκδοση πραγματοποιηθεί μετά τη λήξη του πιστοποιητικού, τότε παναλαμβάνει από την αρχή όλη τη διαδικασία της πιστοποίησής του.

2. Ποιο είναι το "μη εμπλεκόμενο άτομο" σε μια δραστηριότητα με drone;

Μη εμπλεκόμενο άτομο είναι το άτομο που δεν συμμετέχει στη δραστηριοποίηση με το drone ή δε γνωρίζει τις οδηγίες και τις προφυλάξεις ασφαλείας που παρέχονται από τον εκμεταλλευόμενο drone. Εμπλεκόμενο είναι το άτομο που συμμετέχει στη δραστηριότητα, κατανοεί το ρίσκο και είναι σε θέση να ελέγξει τη θέση του drone όταν πετάει. Επομένως, για να θεωρηθεί «εμπλεκόμενο» ένα άτομο πρέπει:

  • να δώσει τη ρητή συγκατάθεσή του για να συμμετάσχει στη δραστηριότητα (π.χ. συγκατάθεση ώστε το drone να πετά πάνω από αυτόν)
  • να λαμβάνει από το χειριστή του drone οδηγίες και προφυλάξεις ασφαλείας που πρέπει να εφαρμόζονται σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης και
  • να μην είναι απασχολημένο με άλλες δραστηριότητες ώστε να έχει τη δυνατότητα να ελέγχει τη θέση του drone και σε περίπτωση συμβάντος, να λαμβάνει μέτρα για την αποφυγή της πρόσκρουσης με το drone.

  • Παραδείγματα μη εμπλεκόμενων ατόμων: θεατές που έχουν συγκεντρωθεί για αθλητικές δραστηριότητες, συναυλίες ή άλλες μαζικές εκδηλώσεις, άτομα σε μια παραλία ή σε ένα πάρκο ή που περπατούν στους δρόμους.

    3. Πώς μπορώ να προσδιορίσω την ανοικτή υποκατηγορία που πετάω το drone μου;

    Η ανοικτή υποκατηγορία καθορίζεται από:

  • την ετικέτα που δείχνει την αναγνώριση κλάσης (CE) (0, 1, 2, 3 ή 4) και είναι επικολλημένη στο drone από τον κατασκευαστή ή
  • το βάρος του drone σας, όταν είναι ιδιωτικής κατασκευής ή δεν έχει ετικέτα αναγνώρισης κλάσης (CE)

  • Επισήμανση: Τα drones χωρίς ετικέτες αναγνώρισης κλάσης (CE) μπορούν να πετάξουν μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2023 σε περιορισμένες υποκατηγορίες.
    Εφαρμόζοντας τις παραπάνω οδηγίες, ανατρέξτε στον παρακάτω πίνακα για να προσδιορίσετε την υποκατηγορία στην οποία πρέπει να πετάξετε.

    4. Πότε το drone θεωρείται παιχνίδι;

    Τα προϊόντα που σχεδιάστηκαν και προορίζονται είτε αποκλειστικά είτε όχι, να χρησιμοποιηθούν ως παιχνίδια από παιδιά κάτω των 14 ετών, θα πρέπει να θεωρούνται παιχνίδι, να συμμορφώνονται με την οδηγία 2009/48/ΕΚ για την ασφάλεια των παιχνιδιών και δεν εντάσσονται στο πεδίο εφαρμογής των ευρωπαϊκών κανονισμών για τα drones.

    5. Μπορώ να πετάξω το drone μου πάνω από ανθρώπους;

    Στην «ανοιχτή» κατηγορία δεν επιτρέπεται να πετάτε πάνω από μη εμπλεκομένους ανθρώπους, εκτός εάν έχετε ένα drone ιδιωτικής κατασκευής με βάρος κάτω των 250g ή ένα drone που αγοράστηκε στην αγορά με ετικέτα αναγνώρισης κλάσης (CE) 0 ή 1. Σε κάθε περίπτωση, προσπαθήστε να ελαχιστοποιήσετε το χρόνο κατά τον οποίο πετάτε πάνω από ανθρώπους.

    Εάν έχετε ένα drone με σήμανση C2, στην υποκατηγορία A2, κατά γενικό κανόνα, διατηρήστε το UA σε πλευρική απόσταση από οποιοδήποτε μη εμπλεκόμενο άτομο, όχι είναι μικρότερη από το ύψος στο οποίο πετάει το drone (κανόνας 1:1, δηλαδή εάν το UA πετά σε ύψος 40m, η απόσταση από οποιοδήποτε μη εμπλεκόμενο άτομο θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 40m) και ποτέ να μην πετάτε πιο κοντά από 30m οριζόντια από οποιοδήποτε μη εμπλεκόμενο άτομο.

    6.Τι αλλάζει στα drones με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς;

    Οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί διακρίνουν τα drones με βάση το ρίσκο που επιφέρει η δραστηριοποίησή τους και όχι μεταξύ ψυχαγωγικών και επαγγελματικών δραστηριοτήτων.

    7. Πώς κατηγοριοποιούνται τα drones σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς;

    Tα drones κατηγοριοποιούνται σε:

    1. όσα λειτουργούν στην «ανοικτή κατηγορία» και:

  • φέρουν ετικέτα αναγνώρισης κλάσης (CE marking) σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/945, που κυμαίνεται από 0 έως 4 (ελαφρότερα έως βαρύτερα μοντέλα), ή
  • κατασκευάζονται ιδιωτικά, ή
  • διατέθηκαν στην αγορά πριν από την 1η Ιανουαρίου 2023.

  • 2. όσα λειτουργούν στην «ειδική» κατηγορία (δεν καλύπτουν έστω και μία από τις προϋποθέσεις δραστηριοποίησης στην ανοικτή κατηγορία), συμπεριλαμβανομένων εκείνων που διαθέτουν ετικέτα αναγνώρισης κλάσης (CE marking) 5 ή 6 (σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/945) και επιχειρούν σε συγκεκριμένα τυποποιημένα σενάρια.

    3. όσα λειτουργούν στην «πιστοποιημένη» κατηγορία καθώς το ρίσκο που επιφέρει η δραστηριοποίησή τους απαιτεί πιστοποίηση του drone, του εκμεταλλευομένου και του χειριστή.

    8. Απαιτούνται όλοι οι χειριστές να εκπαιδευτούν για να πετάξουν ένα drone;

    Ναι, σε γενικές γραμμές, πρέπει να έχετε εκπαίδευση ανάλογη με την κατηγορία του drone που πρόκειται να χρησιμοποιήσετε.

    Δεν απαιτείται να εκπαιδευτείτε μόνο εάν χρησιμοποιείτε πολύ ελαφριά drones:

  • εάν το drone φέρει σήμα CE κατηγορίας 0, πρέπει να γνωρίζετε μόνο τις οδηγίες του κατασκευαστή
  • εάν το drone είναι ιδιωτικής κατασκευής με βάρος μικρότερο από 250g, δεν απαιτείται να κάνετε καμία εκπαίδευση

  • Στην ανοικτή κατηγορία, όλοι οι χειριστές που πετούν στις υποκατηγορίες A1, A2 και A3 πρέπει:

  • να εξοικειωθούν με το εγχειρίδιο του κατασκευαστή
  • να ολοκληρώσουν διαδικτυακά εκπαιδευτικά μαθήματα
  • να ολοκληρώσουν με επιτυχία διαδικτυακή εξέταση θεωρητικών γνώσεων (40 ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής)

  • Μόλις ολοκληρωθεί η παραπάνω διαδικασία, η ΥΠΑ θα εκδώσει το «πιστοποιητικό ολοκλήρωσης της ηλεκτρονικής εκπαίδευσης». Με αυτό πετάτε στις υποκατηγορίες Α1 και Α3.
    Ωστόσο, εάν σκοπεύετε να λειτουργήσετε στην υποκατηγορία Α2, πρέπει επιπλέον:

  • να ολοκληρώστε την πρακτική αυτοεκπαίδευση σας για να εξοικειωθείτε με το drone και να διασφαλίσετε ότι έχετε φτάσει σε ένα καλό επίπεδο ελέγχου. Αυτό πρέπει να πραγματοποιείται σε μια περιοχή όπου δεν ενέχει κίνδυνο για άλλους ανθρώπους
  • να υποβληθείτε σε μια πρόσθετη εξέταση θεωρητικών γνώσεων (30 ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής που ελέγχουν τις γνώσεις του πιλότου σχετικά με τον μετριασμό των κινδύνων εδάφους, τη μετεωρολογία και την πτητική απόδοση του drone).

  • Με την ολοκλήρωση και της παραπάνω διαδικασίας, η ΥΠΑ θα εκδώσει το «πιστοποιητικό επάρκειας εξ αποστάσεως χειριστή». Με αυτό το πιστοποιητικό, πετάτε και στην υποκατηγορία Α2.

    9. Ποιες είναι οι υποχρεώσεις μου ως εκμεταλλευόμενος drone στην ανοικτή κατηγορία;

    Ως εκμεταλλευόμενος ενός drone που επιχειρεί στην ανοικτή κατηγορία, θα πρέπει:

  • να βεβαιωθείτε ότι το drone εμφανίζει τον αριθμό εγγραφής εκμεταλλευομένου drone (π.χ. με αυτοκόλλητο) και ότι ο ίδιος αριθμός (αυξημένος κατά τρία αριθμητικά στοιχεία) έχει μεταφερθεί στο σύστημα απομακρυσμένης αναγνώρισης του drone.
  • να ορίσετε επιχειρησιακές διαδικασίες (απαιτούνται γραπτές διαδικασίες όταν ο εκμεταλλευόμενος χρησιμοποιεί περισσότερους από έναν χειριστές ΣμηΕΑ, αλλιώς αρκεί ο χειριστής να ακολουθεί τις διαδικασίες που ορίζει ο κατασκευαστής στο εγχειρίδιο χρήστη).
  • να διασφαλίσετε ότι ο χειριστής και το προσωπικό που υποστηρίζει τη λειτουργία του drone είναι εξοικειωμένα με το εγχειρίδιο χρήστη, έχουν την κατάλληλη επάρκεια και τα πιστοποιητικά για τη συγκεκριμένη κατηγορία drone.
  • να βεβαιωθείτε ότι τα άτομα που εμπλέκονται στη λειτουργία του drone γνωρίζουν τους κινδύνους που ενέχονται σε επιχειρήσεις στις υποκατηγορίες που δραστηριοποιούνται.

  • Η μη συμμόρφωση του εκμεταλλευομένου με τις υποχρεώσεις του επισύρει χρηματικά πρόστιμα και άλλες διοικητικές κυρώσεις.

    10. Τι αποτελεί drone σύμφωνα με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο;

    Ως «μη επανδρωμένο αεροσκάφος» νοείται κάθε αεροσκάφος που λειτουργεί ή έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί αυτόνομα ή να οδηγείται εξ αποστάσεως, χωρίς χειριστή επί του σκάφους. Αυτός ο ορισμός περιλαμβάνει όλους τους τύπους αεροσκαφών χωρίς χειριστή επί του σκάφους, συμπεριλαμβανομένων των τηλεκατευθυνόμενων αερομοντέλων, με κάμερα επί του σκάφους ή όχι.

    Οι Κανονισμοί χρησιμοποιούν τον όρο UAS (Unmanned Aircraft System / Σύστημα μη επανδρωμένου αεροσκάφους) και αναφέρονται σε ένα σύστημα που αποτελείται από μη επανδρωμένο αεροσκάφος και τον εξοπλισμό που χρησιμοποιείται για τον έλεγχο και τη λειτουργία του (π.χ. μονάδα εντολών, πιθανό καταπέλτη για την εκτόξευσή του κ.α.).

    11. Τι θεωρείται «συνάθροιση ανθρώπων» σε μια δραστηριότητα με drone;

    Εάν μια ομάδα ανθρώπων είναι τόσο πυκνή, ώστε η δυνατότητα των συγκεντρωμένων να ξεφύγουν ανεμπόδιστα ή να απομακρυνθούν είναι περιορισμένη, τότε έχουμε μια συνάθροιση ανθρώπων.

    Παραδείγματα συναθροίσεων ανθρώπων:

  • αθλητικές, πολιτιστικές, θρησκευτικές ή πολιτικές εκδηλώσεις
  • παραλίες ή πάρκα σε μια ηλιόλουστη ημέρα
  • εμπορικοί δρόμοι κατά τις ώρες λειτουργίας των καταστημάτων
  • χιονοδρομικά κέντρα / πίστες / λωρίδες.
  • 12. Μπορώ να πετάξω το drone μου οπουδήποτε θέλω;

    Η Ελλάδα, όπως κάθε κράτος μέλος του EASA, θα καθορίσει γεωγραφικές ζώνες drones, οι οποίες είναι περιοχές όπου τα drones δεν μπορούν να πετούν (π.χ. εθνικά πάρκα, κέντρα πόλεων ή κοντά σε αεροδρόμια) ή μπορούν να πετούν μόνο υπό ορισμένες συνθήκες ή μπορούν να πετούν με άδεια πτήσης. Οι γεωγραφικές ζώνες θα ισχύουν για όλες τις κατηγορίες drones. Συνεπώς, είναι υποχρεωτικό να ενημερώνεστε για τις γεωγραφικές ζώνες drones από τις Αρχές Εναέριας Κυκλοφορίας της Υπηρεσίας μας μέχρι την τελική υιοθέτησή τους.

    Σημειώνουμε ότι δεν επιτρέπεται να πετάξετε ένα drone κοντά ή μέσα σε μια περιοχή όπου υπάρχει μια εξελισσόμενη κατάσταση αντιμετώπισης κάποιας έκτακτης ανάγκης!

    13. Ποιες είναι οι απαιτήσεις στις υποκατηγορίες της ανοικτής κατηγορίας;

    Τα drones μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε επιχειρησιακές συνθήκες ανάλογα την ανοικτή υποκατηγορία που ανήκουν, όπως περιγράφονται παρακάτω:

    Τα drone που φέρουν σήμα CE κατηγορίας 0 ή έχουν κατασκευαστεί ιδιωτικά και ζυγίζουν έως 250g μπορούν να πετάξουν στην υποκατηγορία Α1, που σημαίνει σχεδόν παντού, εκτός πάνω από συναθροίσεις ανθρώπων ή περιοχές που η εναέρια κυκλοφορία δεν επιτρέπει (συμβουλευτείτε το χάρτη του DAGR).

    Τα drones που φέρουν ετικέτα αναγνώρισης κατηγορίας (CE) 1 μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν στην υποκατηγορία Α1, με τη διαφορά ότι απαιτείται να ελαχιστοποιούν τις πτήσεις πάνω από μη εμπλεκόμενα άτομα.

    Τα drones που φέρουν ετικέτα αναγνώρισης κατηγορίας (CE) 2 μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην υποκατηγορία Α2, δηλαδή σε αστικό περιβάλλον, ωστόσο, πρέπει το drone να διατηρείται σε ασφαλή απόσταση από μη εμπλεκόμενα πρόσωπα. H ελάχιστη απόσταση πρέπει να είναι ίση με το ύψος στο οποίο πετάει το drone (π.χ. εάν πετάτε σε ύψος 30m, βεβαιωθείτε ότι το πλησιέστερο μη εμπλεκόμενο άτομο απέχει τουλάχιστον 30 m από τη θέση όπου το drone θα πέσει κάθετα σε περίπτωση συμβάντος).

    Τα drones που φέρουν ετικέτα αναγνώρισης κλάσης (CE) 3 ή 4, ή που έχουν κατασκευαστεί ιδιωτικά και ζυγίζουν έως 25 kgs, μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην υποκατηγορία Α3. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν ποτέ να χρησιμοποιηθούν σε αστικό περιβάλλον και πρέπει να κρατήσετε το drone τουλάχιστον 150m από κατοικημένες, εμπορικές ή βιομηχανικές περιοχές. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να αποφύγετε την πτήση σε περιοχές που η εναέρια κυκλοφορία έχει απαγορεύσει (συμβουλευτείτε το χάρτη DAGR).

    Για την πλήρη εικόνα των απαιτήσεων και των περιορισμών που ισχύουν για τις διαφορετικές κατηγορίες drones ανατρέξτε στον παρακάτω πίνακα:

    14. Τα πιστοποιητικά χειριστών drones ισχύουν για όλη την ευρώπη;

    Ναι, ισχύουν σε όλα τα Κ-Μ της ΕASA. Οι κανονισμοί επιτρέπουν στο χειριστή ΣμηΕΑ να επιλέξει το Κ-Μ που θα διεξάγει την εκπαίδευση και τις εξετάσεις του και θα λάβει τα πιστοποιητικά του.

    15. Πόσο ψηλά μπορώ να πετάξω το drone μου;

    Το μέγιστο ύψος πτήσης σας είναι γενικά 120 μέτρα από την επιφάνεια της γης. Εάν πρέπει να πετάξετε πάνω από ένα εμπόδιο ύψους άνω των 120m, σας επιτρέπεται να πετάξετε έως και 15m πάνω από το ύψος του εμποδίου, αλλά μόνο εάν υπάρχει ρητή έγκριση από τον ιδιοκτήτη του εμποδίου (π.χ. σύμβαση με τον ιδιοκτήτη για διενέργεια επιθεώρησης). Σε μια τέτοια περίπτωση, μπορείτε να πετάξετε σε οριζόντια απόσταση 50m από το εμπόδιο.

    Όταν λειτουργείτε σε λοφώδες περιβάλλον, πρέπει να κρατήσετε το drone σε απόσταση 120m από το πλησιέστερο σημείο του εδάφους. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να υπάρχουν συνθήκες όπως στην κορυφή ενός λόφου όπου ακόμη και αν κρατάτε το drone σας 120m από την πλευρά του λόφου, στην πραγματικότητα πετάτε σε απόσταση μεγαλύτερη από 120m πάνω από το κάτω μέρος της κοιλάδας. Έτσι, όσο κρατάτε το drone σας σε απόσταση 120m από την πλευρά του λόφου (όπως στην γκρίζα περιοχή στην παρακάτω εικόνα), η πτήση σας είναι νόμιμη.

    16. Υπάρχει ελάχιστη ηλικία για να πετάξω ένα drone;

    Η ελάχιστη ηλικία για χειριστές drones (πρέπει να εγγράφονται στο πληροφοριακό σύστημα) στην «ανοιχτή» και στην «ειδική» κατηγορία είναι 16 ετών. Ωστόσο, δεν υπάρχει ελάχιστη ηλικία για να πετάξετε ένα drone με σήμανση C0 στην υποκατηγορία A1.

    17. Χρειάζομαι ασφάλιση όταν πετάω ένα drone;

    Απαιτείται ασφάλιση αστικής ευθύνης έναντι τρίτων για κάθε drone α) που χρησιμοποιείται για επαγγελματικούς σκοπούς και β) ίσο ή άνω των 4 kgs που αφορά ιδιωτική χρήση, βάσει της εθνικής μας νομοθεσίας.

    18. Πότε το drone μου ανήκει στην ανοικτή κατηγορία;

    Όταν:

  • φέρει μία από τις ετικέτες αναγνώρισης κλάσης (CE) 0, 1, 2, 3 ή 4, ή
  • είναι ιδιωτικά κατασκευασμένο και το βάρος του είναι μικρότερο από 25kg, ή
  • αγοράστηκε πριν από την 1η Ιανουαρίου 2023, χωρίς ετικέτα αναγνώρισης κλάσης (CE) όπως παραπάνω
  • δεν λειτουργεί απευθείας πάνω από άτομα, εκτός εάν είναι ελαφρύτερο από 250g.
  • διατηρείται σε οπτική επαφή (VLOS) ή ο απομακρυσμένος χειριστής λαμβάνει οπτική βοήθεια από έναν παρατηρητή UA.
  • πετά σε ύψος όχι μεγαλύτερο από 120m.
  • δεν μεταφέρει επικίνδυνα υλικά και δεν ρίχνει κανένα υλικό κατά την πτήση.

  • 19. Πετάω αερομοντέλα. Πρέπει να εγγραφώ στο πληροφοριακό σύστημα;

    Ενώσεις συλλόγων ή μεμονωμένοι σύλλογοι αερομοντελιστών μπορούν να εγγράψουν ομαδικά τα μέλη τους στο πληροφοριακό σύστημα των εκμεταλλευομένων στο όνομά τους και ακολουθώντας τις κοινές για όλους διαδικασίες, να λάβουν εξουσιοδότηση πτητικής λειτουργίας από την ΥΠΑ.

    Εάν θέλουν να εγγραφούν μόνοι τους, θα μπορούν να λειτουργούν μόνο στην υποκατηγορία Α3.

    20. Χρειάζεται να λάβω άδεια πριν πετάξω το drone μου στην ανοικτή κατηγορία;

    Δεν απαιτείται προηγούμενη άδεια για πτήσεις στην ανοικτή κατηγορία. Ωστόσο, ακολουθώ πιστά το χάρτη του DAGR προκειμένου να πετάω υπό τις επιχειρησιακές συνθήκες της ανοικτής κατηγορίας αλλά μόνο σε επιτρεπόμενες περιοχές.